Məqsəd: Kənd təsərrüfatəna yardəm və yoxsul əhalinin rifah halənən yaxsəlasdərəlmasə
Maliyyələsdirib: EED, ICCO (Avropa Donor Konsorsiumu)
Müddət: 1 Yanvar 2000 - 31 Dekabr 2002-ci il
əhatə dairəsi: Agcabədi, Beyləqan
1.Kənd Təsərrüfatə Məsləhətçilərinin Təlimatlandərəlmasə1999-cu il Noyabr ayənda AIM kəndlərdə kənd təsərrüfatə mütəxəssislərinin təlimatlandərma proqramənə həyata keçirməyə basladə. Proqramən ilkin mərhələsi gələcək təlimdə daha çox müvəffəqiyət qazana biləcək və həmçinin yerli fermer və torpaq sahiblərinə məsləhət xidmətləri göstərə biləcək səxsləri seçməkdən ibarət idi. Kənd məsləhətçisi seçilmək üçün əsas kriteriya kimi kənd təsərrüfatəna dair dərəcə və kənd təsərrüfatənən müxtəlif sahələrində ən azə bes illik təçrübəyə malik olmasə tələb olunmusdur. Icra hakimiyyəti və bələdiyyə nümayindələrindən alənan məlumata görə Agcabədi və Beylaqan rayonlarənda 400-ə qədər kənd təsərrüfatə mütəxəssisi vardə. AIM bu mütəxəssisləri təskilatən məqsəd və vəzifələri, təlimatlandərma proqramə və kənd məsləhətçisinin regional inkisafənda rolundan ətraflə bəh edən ilkin görüsə dəvət etmisdir. Bundan sonra seçim prosessinin ilkin mərhələsinin ardənca seçilmis namizədlər ikinci turda istirak etmisdirlər.
Daha sonra 24 namizədlə 2 ayləq sənaq müddətinə müqavilə baglandə. Bu seçim Sovet Ittifaqə dagəldəqdan sonra kənd təsərrüfatəndan digər sahələrə keçmis aqronomiya, baytarləq, mexanizasiya və iqtisadiyyat mütəxəssislərinin böyük potensialənə özə çəxarməsdər.
Kənd məsləhətçiləri öz təsərrüfatlarənda çaləsmaqla yanasə basqa fermerlərə məsləhət xidmətlərini göstərə bilirlər. Hazərda AIM-nin bu proqramən ilkin mərhələsinin məzunlarə Agcabədi və Beylaqan rayondarənda 10 min 500 nəfərdən çox fermer və torpaq sahliblərinə öz xidmətlərini göstərir və onlardan xidmət haqqə alərlar.
Təlimatlandərma dövrü asagədaki məsləhətçilik mövzularindan ibarətdir:
- Kənd təsərrüfatə üzrə məsləhətçiliyin ümumi konsepsiyasə, məqsədi və mənasə
- Məsləhətçiliyin komponentləri
- Məsləhətçiliyin metodologiyasə
- Individual və qrup məsləhətləri
- Effektiv kommunikasiya: müsbət və mənfi hərəkət
- Problemin Həlli Dairəsi (PHD)
- Məsləhətçiliyin təskili və heyəti
- Məsləhətçinin is planə
- Fermer klublarə və ittifaqlarənən yaradəlmasə
Texniki biliklərin təkmilləsdirilməsi üzrə təlimlər:
- Özəl kənd təsərrüfatə istehsal sistemləri
- Fermerçiliyin ətraf mühitə yanasma prinsipləri
- Torpagən kultivasiya və gübrələnməsi
- Toxum və ting materiallarənən islənməsi
- Pambəq kultivasiyasə
- Tərəvəzçilik
- Sərabçələq
- Heyvandarləq
- Heyvanlarən xəstəlikləri və profilaktikasə
- Qusçuluq, quslarən xəstəlikləri və profilaktikasə
- “Integrated Pest Management”
- Məhsulun saxlanəlmasə
- Fermerçiliyin planlasdərəlmasə
- Ailəvi qazancən hesabatə
- “Cash flow procection” və kredit ehtiyaclarə
- Məhsul və Marketinq
Proqramən məzunlarə mövzulara müvafiq olan praktiki təcrübəni almaq məqsədilə təlimatlandərma müzakirələrində istirak etmislər. Bu müzakirələr AIM-nin təlimatçilarə tərəfindən aparələr və təlim alanlara öz nəzəri biliklərini birbasa sahədə praktiki səkildə tətbiq etmək üçün genis imkanlar yaradər. Təlimatlandərma müzakirələri 3 ayləq sənaq müddəti basa çatdəqdan sonra baslanər. Müzakirələr zamanə təlimatçə kənd məsləhətçisinin sahədəki isini müsahidə edir və sonra kənd məsləhətçisinin sahədəki ofisində isin nətiçələrini sxem, çədvəl və diaqramlardan istifadə edərək qiymətləndirir və inkisaf məqsədli istiqamətlər verir. Otaq məsgələləri ayda iki dəfə AIM-nin Agcabədidəki bas ofisində keçirilir. Proqramda AIM-nin 3 təlimatçəsəsə fəaliyyət göstərir. Daha böyük effektivlik üçün məsgələlərdə adətən məzunlarən keçmis ayda rastlasdəgə problemlərə daha çox diqqət yetirilir.
Ilk 24 kənd məsləhətçi məzun 15 ayləq təlimatlandərma kursunu bitirdikdən sonra 2001-ci ilin iyun ayinda sertifikat alməsdər.
| | Agcabədi | Beyləqan | Cəmi |
| I mərhələ | 18
| 6
| 24
|
| II mərhələ | 11
| 13
| 24
|
Məsləhətçilər qrupu ilə ikinci mərhələ 2001-ci ilin iyul ayənda baslaməs və 2002-ci ilin sentyabr ayənda basa çatməsdər. Birinçi qrupdan fərqli olaraq ikinci mərhələdə qadənlar da istirak etmislər. Kursu bitirdikdən sonra da kənd məsləhətçisi adətən AIM-lə səx əlaqələr saxlayəb təskilatdan informasiya resursu və ekspert bazasə kimi istifadə edirlər.
2. Qrup Məsləhət Xidməti ProqraməQrup Məsləhət Xidməti Proqramə kiçik bagçələq və ya fermerçiliklə məsgul olan qruplara kənd təsərrüfatə sahəsinda məsləhət xidmətlərinin birbasa çatdərəlmasənə həyata keçirir. 1997-ci ildə baslanan bu proqram 2002-ci ilin axərəna kimi davam edib. Məsləhət xidmətləri məhsulun yetisdirilməsi, qusçuluq, heyvandarləq, iqtisadiyyat və ətraf mühit üzrə təcrübəli aqronom və baytarlar tərəfindən həyata keçirilir. O zaman Agcabədidə belə qruplarən sayə 23, Beylaqanda isə 28-dən ibarət olmusdur. Hər qrup 15-20 nəfər müvəqqəti köçkünlərdən və az təminatlə yerli insanlardan ibarətd olusdur. Qruplar yüksək, orta və asagə potensial növlərinə bölünmüslər. Məsləhət Xidmətləri seminar və müzakirələr vasitəsi ilə həyata keçirilir. Müzakirələrdə qaldərəlan məsələlər vacibliyinə görə öz növbəsində qrup üzvləri və ekspertlər tərəfindən müzakirə olunur. Bununla yanasə yazə materiallarə da islənib hazərlanər və paylanələr.
Qruplar həmçinin proqram heyəti tərəfindən keçirilən asagədakə mövzularə əhətə edən məsgələlərdən də bəhrələnmislər:
- Lahiyə təkliflərinin hazərlanmasə
- Qrupun formalasdərəlmasə
- Liderlik funksiyalarə
- Lahiyələrin maliyələsdirilməsi
- Fandreizinq
Məsgələlər qruplarən lideləri üçün nəzərdə tutulur. Kursu bitirdikdən sonra onlar sertifikat alərlar. Qruplarla regionda fəaləyyət göstərən beynəlxalq və milli QHT-lar arasənda tez-tez əlaqələr təskil olunmusdur.
Asagədakə siyahə basqa Qeyri Hökümət Təskilatlarə tərəfindən maliyyələsdirilmis və AIM-nin informasiya və təskilatə dəstəyi ilə həyata keçirilmis lahiyələrdən ibarətdir.
Agcabədi rayonu:
| Hacəbədəlli kəndi – içməli su üçün yeni artezian quyusu |
| Sarəcalə kəndi – məktəb binasə |
| Qaravelli kəndi – tibb məntəqənin təmir edilməsi |
| Arasbar kəndi – məktəb binasə |
| Təzəkənd kəndi – irriqasiya məqsədilə artezian quyusu |
Beyləqan rayonu:
| Sarəsu kəndi – elektrik enerjisi təminatə üçün yeni transformator |
| Sərq kəndi – irriqasiya məqsədilə drenaj sisteminin təmizlənməsi |
| Qəhramanlə kəndi – kənd yolunun təmiri |
